Dlaczego depresja wraca - i czy to znaczy, że terapia się nie udała?

„Było już dobrze, a teraz znów jest gorzej.” To jedno z częstych zdań, które słyszę od osób, doświadczających nawrotu depresji. Kiedy po miesiącach, a czasem nawet latach lepszego sampoczucia pojawia się znów smutek, brak energii, trudności z koncentracją czy wycofanie z życia, łatwo pomyśleć: „Wracam do punktu wyjścia”, ” Terapia nie zadziałała”, „Zmarnowany wysiłek”.

Tymczasem nawrót objawów depresji nie oznacza automatycznie porażki ani nieudanej terapii. W rzeczywistości jest to zjawisko bardziej złożone.

Dlaczego depresja czasem wraca?

Depresja często ma charatker nawrotowy, nie zawsze znika raz na zawsze. Oznacza to, że nawet po okresie poprawy mogą pojawić się kolejne epizody obniżonego nastroju. Nie dzieje się tak dlatego, że ktoś „nie starał się wystarczająco” albo nie przepracował wszystkich swoich problemów.

Na nasze samopoczucie wpływa wiele czynników: sytuacja życiowa, poziom stresu, zdrowie fizyczne, relacje, doświadczenia z przeszłości a także indywidualna poddatność biologiczna. Czasem wystarczy kumulacja kilku trudniejszych wydarzeń, aby organizm ponownie zaczął reagować w sposób przypominający wcześniejszy epizod depresji.

Nawrót to nie powrót do punktu zero

Kiedy depresja wraca, łatwo poczuć, że cała wcześniejsza praca się rozsypała. Że jesteś dokładnie tam, gdzie na początku. Ale to nieprawda.

Wiele osób patrzy na zdrowienie jak na prostą linię: jest źle, potem jest terapia i w końcu jest dobrze. W rzeczywistości proces zdrowienia częściej przypomina drogę z zakrętami niż idealnie prostą trasę.

Jeśli wcześniej uczestniczyłaś/eś w terapii prawdopodobnie masz większą świadomość siebie, a także zasoby, których wcześniej nie było. Być może szybciej rozpoznajesz pierwsze sygnały pogorszenia, lepiej rozumiesz swoje emocje, albo wiesz kiedy warto poszukać wsparcia. To ogromna różnica.

Nawrót nie przekreśla postępów, które zostały wypracowane. Pokazuje raczej, że pojawiły się nowe okoliczności lub obciążenia, z którymi trzeba się zmierzyć.

Powrót na psychoterapię to nie przyznanie się do porażki

Skuteczna terapia nie daje gwarancji, że życiu nigdy więcej nie pojawi się cierpienie psychiczne. Jej celem nie jest stworzenie człowieka odpornego na wszelkie trudności.

Terapia pomaga lepiej rozumieć siebie, budować zdrowsze sposoby radzenia sobie z emocjami, rozpoznawać własne potrzeby oraz reagować na kryzysy wcześniej i skuteczniej. Dzięki temu nawet jeśli depresja wróci, jej przebieg może być łagodniejszy, krótszy, łatwiejszy do opanowania.

Można porównać to do rehabilitacji po kontuzji. Fakt, że po latach pojawi się ból w tym samym miejscu, nie oznacza, że wcześniejsza rehabilitacja była bezwartościowa. Oznacza jedynie, że organizm ponownie potrzebuje wsparcia i uwagi.

Ten sam terapeuta czy ktoś nowy?

To częste pytanie i nie ma na nie jednej dobrej odpowiedzi.

Jeśli poprzednia relacja terapeutyczna była dla Ciebie bezpieczna - powrót do tej samej osoby bywa najprostszą drogą. Nie trzeba opowiadać wszystkiego od nowa.

Czasem jednak czujesz, że potrzebujesz świeżego spojrzenia, innego podejścia, albo że poprzednia współpraca z jakiegoś powodu się nie domknęła. To również jest w porządku. Wybór nowej osoby nie przekreśla tego, co było.

Ważne by sięgnąć po wsparcie, gdy tego potrzebujesz.

Na zakończenie

Jeśli depresja ponownie daje o sobie znać, nie przekreśla to drogi, którą już przebyłaś/eś. Jest raczej sygnałem, że warto zatrzymać się przy sobie, przyjrzeć swoim potrzebom i zadbać o siebie z taką samą troską, jaką obdarzamy bliską osobę, która byłaby w kryzysie. Nie musisz być w tym sam/a.

Jeśli nie byłaś/eś wcześniej na psychoterapii, a chcesz dowiedzieć się jak wygląda pierwsze spotkanie to tutaj możesz przeczytać więcej.